Feiten en cijfers over kansspelen op een rij Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum

In de gespecialiseerde drughulpverlening in Vlaanderen verdubbelde de laatste tien jaar het aantal nieuwe behandelingen voor cannabis. Tegenover het voorgaande jaar was een voorlopige stagnatie merkbaar. Het aantal cliënten met opiaat verslaving ligt nog steeds hoog op 13 procent. De gemiddelde leeftijd neemt voor deze doelgroep iets toe naar 51 jaar. Grootste deel bestaat uit ouder wordende cliënten die langdurig in zorg zijn en een opiaat vervangende behandeling krijgen.

Problemen en schade door gokken zijn niet alleen een gevolg van keuzes en kwetsbaarheden van de gokker. Ook het ontwerp van gokwebsites en de (online) omgeving van de gokker hebben een grote rol bij het ontstaan van problemen. Het ontwerp van gokwebsites, destructural characteristics van het gokproduct, kan gedrag stimuleren of afremmen.

Beide zijn twee belangrijke maatregelen om verantwoord spelen te stimuleren. VLAARDINGEN – Sinds de legalisatie van online kansspelen in Nederland is de markt enorm toegenomen en steeds meer Nederlanders gokken inmiddels online. Er is echter ook nog nooit zoveel verandering geweest, nadat de Wet kansspelen op afstand (Koa) zijn intrede heeft gedaan (die vrijwel continu in ontwikkeling is). Probleem is echter dat veel illegale goksites hun boetes helemaal niet betalen. De Belgische Kansspelcommissie wist in 2023 bijvoorbeeld slechts 10% van de opgelegde boetes te incasseren.

Forse daling roken, blowen en alcoholgebruik, óók on…

In de toekomst zal de Kansspelautoriteit er dus nog korter op moeten zitten. Ongeveer de helft (49%) is van plan de komende tijd minimaal één van deze acties te ondernemen. Jongeren nemen zich met name voor om met zichzelf afspraken te maken en zich daaraan te houden (36%). Ruim acht op de tien (84%) jongeren denken hun gokgedrag onder controle te hebben. Driekwart denkt dat ze problemen bij gokken bij zichzelf kunnen herkennen of kunnen signaleren dat deze problemen 5 euro casino erger worden.

Ouders weten dat alcohol, roken en vapen schadelijk …

Wel is de gokindustrie het erover eens dat het waarschijnlijk de TOTO, Holland Casino Online en BetCity zijn.

Deze visie dient verbreed te worden naar gokgerelateerde schade (gambling harms). Gambling harmszijn serieuze problemen die veroorzaakt zijn door gokken. Hier gaat iemand niet altijd voor in behandeling, maar dat kan natuurlijk wel. Denk aan indirecte schade zoals schulden, problemen binnen gezinnen, criminaliteit, werkverlies of dakloosheid.

Het Expertisecentrum Gokken werkt aan het vergroten van de wetenschappelijke kennis over (preventie van) gokschade, gokproblematiek en gokverslaving. Dit doet het expertisecentrum door kennisdeling, onderzoek en monitoring. En door het toepassen, verbinden en evalueren van beschikbare kennis. De Nederlandse overheid zet zich momenteel sterk in op deze categorie, aangezien het een van de groepen is met een vergroot risico om in aanraking te komen met gokschade.

• Dit percentage heeft echter betrekking op vergunde en onvergunde casino’s, want hoeveel inwoners daadwerkelijk bij illegale aanbieders spelen is onbekend.
• Grootste deel bestaat uit ouder wordende cliënten die langdurig in zorg zijn en een opiaat vervangende behandeling krijgen.
• Dat komt doordat het beleid over gamen versnipperd is over verschillende ministeries.
• Opvallend is het aantal mensen dat een behandeling nodig heeft voor een gokverslaving.
• Er kunnen verschillende redenen zijn waarom jongeren bezig gaan met het voorkomen of beperken van hun gokproblemen.
• Bijna de helft verwacht geen negatieve reacties wanneer ze informatie (45%) of hulp (48%) zoeken voor hun gokgedrag.

Hoeveel geld verliezen mensen met online gokken?

Binnen online producten kunnen ook digitale interventies ingezet worden. Of een dwingende uitnodiging voor een digitaal videogesprek over gokgedrag dat uit de hand loopt. De rol en inzet van deze interventies moet wetenschappelijk onderbouwd en onderzocht worden. Dit soort onderzoek naar de preventie en behandeling van gokproblemen binnen digitale gokproducten brengt juridische en praktische uitdagingen met zich mee. Ook levert het complexe vraagstukken op over de onafhankelijkheid van onderzoekers. In Nederland wordt er bij gokproblematiek vooral gekeken naar gokverslaving (gokstoornis).

En vanaf 1 januari 2025 mogen gokbedrijven niet meer als shirtsponsor te zien zijn bij sportverenigingen. Van Holst hoopt dat de strengere regelgeving niet te laat komt. Dat veel jongeren tegenwoordig gokken, is al een bestaand probleem. Hopelijk weet nieuwe regelgeving het probleem in de toekomst te beperken. Volgens neuropsycholoog van gedragswetenschappen aan het Amsterdam UMC, Ruth van Holst, is dat eenvoudig te verklaren.

Dit soort data is te beperkt om de volledige maatschappelijke impact van gokken in beeld te brengen. Voor een beter beeld moet informatie uit verschillende beroepsgroepen en disciplines gecombineerd en toegankelijk gemaakt worden. Het Trimbos-instituut heeft jarenlange ervaring met het monitoren van tabak-, alcohol- en drugsgebruik (Nationale Drugmonitor) en mentale gezondheid (NEMESIS). Wij zien daarom een rol weggelegd voor het Trimbos-instituut bij het monitoren van gokgerelateerde schade en gokverslaving. We vroegen jongeren ook wie volgens hen informatie zou moeten geven over (de signalen van) risicovol gokgedrag en wat je hiertegen kunt doen.

van de injecterende gebruikers gebruikt NPS

Lees verder voor een diepgaande analyse van de oorzaken en mogelijke oplossingen. De meest voorkomende problematiek is een stoornis in alcohol gebruik, dat met 44% het vaakst wordt genoteerd als primaire problematiek voor behandeling. Het aandeel van de leeftijdsgroep jaar neemt vanaf 2019 (29%) licht toe naar 32% in 2022. Opvallend is dat het aantal mensen met alcohol als nevenproblematiek toe neemt. Volgens de Ksa is op dit moment nog niets te zeggen over het exacte effect van de legalisering van online gokken op het aantal spelers dat zich meldt bij de verslavingszorg. Experts wijzen erop dat het jaren duurt voordat verslaafden zover zijn dat ze hun probleem onder ogen zien en op zoek gaan naar professionele hulp.

Kamerbrief over verscheidene onderwerpen drugs

Onze Kennisagenda (online) gokken geeft dit overzichtelijk weer. De kennisagenda bevat zowel de aandachtspunten van het Expertisecentrum Gokken als signalen rondom gokken vanuit zorgprofessionals, kansspelaanbieders, onderzoekers en beleidsmakers. Met de juiste hulp kun je stoppen met gokken en je leven weer op de rit krijgen.

In de leeftijdsgroep jaar lag het maandelijks gamen het hoogst (76%). Toch zei ruim 4 op 10 van de 55-plussers maandelijks te gamen. In het secundair onderwijs daalde de laatste tien jaar zowel het gebruik in het voorbij jaar (van naar 56% naar 43%) als het regelmatig gebruik (van 17% naar 10%) van alcohol. Risicovolle gebruikspatronen zoals bingedrinken of dronkenschap volgden die dalende tendens echter niet.

Het gebruik van andere illegale drugs bij de volwassen bevolking ligt een stuk lager. 1,8% van de volwassenen gebruikte in het laatste jaar cocaïne. Xtc/amfetamines volgden met 1,6%, opioïden met 0,8%, hallucinogenen met 0,5% en nieuwe drugs met 0,3%. Gebruik van andere illegale drugs dan cannabis komt doorgaans meer voor bij mannen dan vrouwen.