Meer inzicht in hoe Nederlanders aankijken tegen kansspelen Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum

Daarbij moet worden aangetekend dat het gaat om accounts en niet om unieke personen. Een speler kan immers accounts hebben bij meerdere aanbieders. Uit de cijfers blijkt dat van die half miljoen actieve accounts ongeveer 22% bestaat uit jongeren in de leeftijd van 18 tot en met 23 jaar oud. Dit wordt gezien als de zogenaamde ‘kwetsbare groep’; jongeren lopen meer risico om een verslaving op te lopen. Jongvolwassenen hebben een groot aandeel in de online gokwereld. Met deze echte cijfers blijkt dat onderzoeken vaak nogal overdrijven met het aantal spelers.

Het casino moet dan volgens de wet onderzoeken of je dat kunt betalen. Dat doen casino’s door naar financieel bewijs te vragen, bijvoorbeeld een salarisstrookje. Dat heb ik als freelancer niet, maar ik laat een afschrift van mijn zzp-pensioenrekening zien. Zonder problemen wordt mijn nettostortingslimiet verhoogd, bij Holland Casino tot 2.500, bij Unibet tot 1.250 euro (zie kader).

Wij verdiepen ons bovendien in het proces waarin het systeem van de verslaafde zich bevindt, en de leefgebieden waar in verslaving schade of achterstand is opgelopen. Deze kennis vergaren wij onder meer door nauw contact te onderhouden met het AMC, kennisinstituut Trimbos en gokaanbieders, evenals met andere instellingen en het Nibud. Wij hebbendirecte contacten met (ex) cliënten, en leren hen deze kennis zelf toe te passen – maar ook weer te verspreiden in de buitenwereld. Het plan van Holland Casino om meer reclame te maken, brengt de Nederlandse overheid in een lastige spagaat.

Ook blijkt dat veel spelers niet bekend zijn met organisaties waar ze terecht kunnen als ze gokproblemen hebben. Ipsos I&O onderzocht in opdracht van het WODC hoe Nederlanders aankijken tegen kansspelen. Uit de recente evaluatie van de wet in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid blijkt dat 70 procent daarvan, dus een half miljoen Nederlanders, nieuwe gokkers zijn. De grootste toename komt van jongvolwassenen (18- tot 24-jarigen), die het meeste risico lopen een verslaving te ontwikkelen.

Nationaal Rapporteur Verslavingen

Vanaf die dag kunnen online kansspelaanbieders zich aanmelden voor een vergunning. Met zo’n vergunning kunnen ze zich gaan richten op de Nederlandse markt, iets wat nu nog verboden is. Naar verwachting krijgen ongeveer veertig kansspelaanbieders in oktober een vergunning. Maar het uitbannen van illegale casino’s is vrijwel onmogelijk.

Verboden weddenschappen in Nederland

Het beloningscentrum in de hersenen wordt dan indirect gestimuleerd. Bij inname van drugs wordt het beloningssysteem direct gestimuleerd, doordat de verslavende stoffen doordringen in de hersenen. Mensen die gedragsverslaafd zijn, willen in veel gevallen afleiding zoeken van hun echte leven. Elke keer dat zij de handeling verrichten komt dopamine vrij.

De samenleving beschouwt gokken als een ongevaarlijke vorm van amusement, en ziet probleemgokken slechts als een teken van morele zwakte. Veel probleemgokkers blijven gokken omdat het gedrag door de samenleving wordt gedoogd en het volledig legaal is, ook al is hun leven mogelijk negatief beïnvloed. Door het uitvoeren van de handeling, in dit geval door te gokken, komt dopamine vrij in de hersenen.

Weinig effectieve interventies door aanbieders

Om daar wel een indruk van te krijgen, ga ik langs bij een zelfhulpgroep van verslavingsorganisatie AGOG. De afspraak is dat ik geen van de aanwezigen herkenbaar in dit artikel zal opvoeren. De volgende dag zit ik aan de roulettetafel bij een Vlaamse croupier van Toto. Het zal baldadigheid zijn – en best begrijpelijk als je al twaalf uur het roulettewiel staat te draaien – maar het lijkt mij een duidelijk geval van aanzetten tot ‘onmatig speelgedrag’. Van Luijk doelt op een formulier dat wordt gebruikt in de verslavingszorg.

Wat vooral opvalt, is dat een groeiend aantal jongvolwassenen, met name tussen de 18 en 23 jaar, betrokken raakt bij gokken op kansspelen. Deze groep maakt slechts 9,4% van de bevolking uit, maar heeft 23% van de gokaccounts in Nederland. Dit betekent dat jongvolwassenen oververtegenwoordigd zijn in de online kansspelwereld. Hoewel zij minder geld verliezen dan oudere spelers, is het gevaarlijk dat zij op jonge leeftijd betrokken raken bij gokgedrag dat kan leiden tot langdurige problemen. De verslavingszorg denkt dat de minimumleeftijd voor online gokken verhogen van 18 naar 21 jaar kan helpen, omdat veel mensen er dan later mee beginnen. Die maatregelen moeten wel snel komen, zegt Floor van Bakkum van Jellinek.

Meer over dit onderwerp

• Hoewel aanbieders verplicht zijn in te grijpen bij signalen van problematisch gokken, blijkt uit het onderzoek dat dit zelden effectief gebeurt.
• Zij geven wel aan behoefte te hebben aan langere uitsluitingsperioden en aan intensieve opvolging nadat hun Cruks-uitsluiting is afgelopen.
• Het is nog even afwachten hoe banken en internetbedrijven gaan bijdragen aan de strijd tegen illegale goksites.
• “Alhoewel het op het eerste oog meestal om overzichtelijke bedragen gaat van tussen de 40 en 100 euro, is de frequentie hoog. Zo’n vier à vijf keer per dag.”
• Michel Groothuizen heeft een bezoek gebracht aan 113 Zelfmoordpreventie en een AGOG-groep.
• In de aflevering van Nieuwsuur wordt een Ksa-rapportage uit februari 2025 aangehaald.

Als je merkt dat je gokken een probleem voor je wordt, moet je contact opnemen met een gokhelpline of een hulplijn voor verslaving. Om in Nederland te gokken, moet je eerst een account aanmaken bij een gokplatform of casino. Ons team bestaat uit specialisten op het gebied van verslaving / gokverslaving. Het zijn GGZ geschoolde professionals, psychiaters, (verslavings-)artsen, ervaringsdeskundigen, maatschappelijk werk en experts op verschillende leefgebieden.

Ik download schema’s waaruit blijkt wanneer je moet passen of juist een kaart erbij moet vragen. Het is de laatste dag van de eerste week, en ik heb meer dan de helft van mijn eerste 500 euro verloren. Ik stort wat ik nog over heb op mijn accounts bij Holland Casino, Toto en Unibet.

Daarmee is de staat niet alleen medeverantwoordelijk voor de toename van het aantal gokkers en gokverslaafden, ze profiteert er ook van. In dat licht is het interessant te onderzoeken hoe de legale gokindustrie, en vooral de staatsondernemingen, invulling geven aan hun wettelijke zorgplicht. In de aflevering van Nieuwsuur wordt een Ksa-rapportage uit februari 2025 aangehaald.

De redenering van de KSA is dat jongeren makkelijk beïnvloed worden door bekende figuren zoals voetballers en artiesten. De eerste toevoeging aan de online casino nederland wetgeving vond plaats in juni 2022. Deze verbood het gebruik van rolmodellen voor reclames rondom online kansspelen. Online gokken blijft een punt van discussie in Nederland. De overheid wil er namelijk alles aan doen om spelers te beschermen tegen problematisch gokgedrag. Zo werd er op 1 juli een verbod op ongericht reclame voor gokspellen ingevoerd.

• • Om in Nederland te gokken, moet je eerst een account aanmaken bij een gokplatform of casino.
• Soms begin ik bij het ontbijt al met een paar tientjes inzet bij roulette.
• Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de werking van het brein van mensen met een gokverslaving.
• Als spelers heb je dus eigenlijk bijna alleen maar baat bij de nieuwe wet online gokken.
• Schellekens onderzocht de gevolgen van het legaliseren en concludeert dat onnodig veel mensen in de problemen komen.

De hoop is dat door deze samenwerking knelpunten sneller worden opgelost. Toch zijn er obstakels, bijvoorbeeld op het gebied van privacy. Banken kunnen niet zomaar alle transacties blokkeren zonder juridische basis. Dit werd al benoemd door de Nederlandse Vereniging van Banken, als reactie op een artikel in de Volkskrant over het onderzoek (VNLOK & KVA) over illegaal gokken door minderjarigen. Dat ook jongeren toegang hebben tot illegale casino’s benadrukt het belang van samenwerking met banken. Alleen zo kan het betalingsverkeer effectief worden tegengehouden.

Volgens de Nederlandse KSA motiveren cashback bonussen spelers om meer risico’s te nemen en hogere inzetten te plaatsen. Volgens hun website vallen casino promoties onder reclame, en worden deze alleen toegestaan als ze niet aanzetten tot onmatig speelgedrag. Wat wel duidelijk is, is dat de legalisatie goed was voor de schatkist internationale goksites van de overheid.

Meer dan de helft van de respondenten sloot zich in de afgelopen twee jaar aan bij AGOG en stopte sindsdien met gokken. De belangrijkste redenen om hulp te zoeken, waren problemen in de relationele sfeer, mentale klachten en geldproblemen. Twee derde van de deelnemers krijgt hulp bij een verslavingsinstelling en is aangemeld voor een gokstop. Internationaal onderzoek legt een verband tussen gokproblematiek en suïcidale gedachten. In dit onderzoek meldde een derde van de respondenten met ernstige gokproblemen ooit suïcidale gedachten of pogingen.

Legale online casino’s moeten ook aan strenge privacy eisen voldoen om jouw gegevens te beschermen. Nu kunnen alleen de ketens nog meedingen vanwege de hoge eisen. De grote ketens moeten zich namelijk houden aan strenge voorwaarden. Deze voorwaarden zijn erop gericht om online gokkers beter te beschermen. Drie jaar na de invoering van een omstreden gokwet, blijkt de zorg die o.a. De Kansspelautoriteit en de AGOG (Anonieme Gokkers Omgeving Gokkers) hebben in het najaar van 2024 een enquête gehouden onder deelnemers van AGOG-zelfhulpgroepen.

Met de juiste hulp kun je stoppen met gokken en je leven weer op de rit krijgen. Mensen die veel gokken zeggen ook dat de waarde van geld verandert als zij gokken. • 90% van de gokkers in Nederland geeft aan dat gokken hun humor verbetert. 90% van de gokkers in Nederland geeft aan dat gokken hun humor verbetert. 72% van de gokkers in Nederland geeft aan dat gokken hun sociale leefomgeving verbetert. Als je financiële problemen hebt door gokken, moet je contact opnemen met een financieel adviseur of een kredietconsulent.

Drie zien nu al een duidelijke toename van hulpvraag bij gokverslavingen. Vijf zien dat nog niet direct in de cijfers, maar maken zich wel zorgen over de ontwikkelingen – zowel op het vlak van corona als de nieuwe gokwet. Behandelaars maken zich zorgen over een toename van het aantal online gokverslaafden, waarschijnlijk veroorzaakt door de coronacrisis.

Naast hem kwamen ook ex-gokverslaafden en de Nationaal Rapporteur Verslavingen, Arnt Schellekens, aan het woord. Spelers van online kansspelen spelen frequenter in vergelijking met niet-online spelers. Ze hebben daarnaast andere redenen om mee te doen aan gokken, bijvoorbeeld ‘om zich niet te vervelen’. Ook zeggen meer online spelers bij het spelen te vertrouwen op hun vaardigheden en gebruiken ze vaker een strategie. Een gokstrategie kan gebaseerd zijn op kansberekening, zoals het spreiden van bepaalde inzetten, of bijgeloof, zoals het inzetten op een geluksgetal.

Spelers die meer willen storten (bijvoorbeeld vanwege hun werk als pokerspeler), dienen een inkomstenverklaring af te geven. Hiermee moeten zij aantonen dat zij over voldoende financiële middelen beschikken om met deze bedragen te kunnen gokken. Er is ook gekeken naar welke merken het meest bekend zijn. De meest bekende merken in Nederland zijn de TOTO en daarna de merken die ook fysieke casino’s in ons land hebben. Zo kent 14 procent van de ondervraagden de TOTO en 8% van de ondervraagden noemt het Holland Casino. Toen ondervraagden een lijstje kregen van de verschillende aanbieders, bleek dat 35% van de ondervraagden ook wel wist dat Jack’s bestond.

Uit die rapportage blijkt dat meer dan de helft van online vergokt geld in Nederland naar illegale goksites gaat. In een recente uitzending van Nieuwsuur stond de problematiek van illegale online casino’s centraal. Te gast was Michel Groothuizen, voorzitter van de Kansspelautoriteit (Ksa).